Artykuł prezentuje Stefana Swieżawskiego uwagi o wyborze filozofii. W pierwszej części prezentuję kolejne etapy proponowanego sposobu wyboru właściwej filozofii oraz główne cechy w taki sposób wybranej filozofii, a mianowicie jej aporetyczność, realistyczny charakter, kontemplacyjność oraz autonomiczność. W drugiej części poddaję krytycznej analizie wskazaną przez Swieżawskiego drogę oraz cechy wybranej w ten sposób filozofii. Pokazuję, że wskazana droga może co najwyżej być traktowana jako analiza przypadku, a jej opis jest podaną ex post charakterystyką.

DEFINICJA POJĘCIA: Odróżnia się logikę jako dyscyplinę naukową oraz zastosowania logiki. Logikę można rozumieć w sensie szerszym (semiotyka logiczna, logika formalna i metodologia) i w sensie węższym (logika formalna). ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Historia logiki sięga starożytności, a jej rozwój następuje nie liniowo, ale w obrębie kolejnych jej postaci. Współczesna logika obejmuje klasyczny rachunek logiczny (wraz z metalogiką i filozofią logiki) i systemy logik nieklasycznych (budowane jako dewiacje logiki klasycznej lub jej rozszerzenia). UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Zastosowania logiki w naukach ścisłych obejmują matematykę (w klasycznej matematyce – klasyczny rachunek logiczny) oraz fizykę (w języku matematycznym – klasyczny rachunek logiczny, a w języku wyobrażeniowym – logiki nieklasyczne), w naukach humanistycznych zaś – metodologiczne problemy specyfiki ich przedmiotu (definiowanie ich pojęć i interpretacja humanistyczna jako sposób wyjaśniania oraz stosowanie logik nieklasycznych i ontologii formalnych w charakterystyce pojęć). REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Logika stanowi (przynajmniej de iure) podstawę budowy teorii naukowej (precyzja języka teorii, zależność między elementami teorii) oraz przeprowadzanych w niej procedur wyjaśniających i uzasadniających. Badacze korzystający z osiągnięć współczesnych logik nieklasycznych mogą je wykorzystać w poszukiwaniu metod interdyscyplinarnych w kognitywistyce.

Celem artykułu jest ukazanie złożonego i w dotychczasowych dyskusjach rzadko analizowanego charakteru niewiary religijnej. Artykuł dotyczy pojęć wiary i niewiary religijnej w ujęciu Stanisława Judyckiego i św. Tomasza z Akwinu. Ukazano, że między ich poglądami zachodzi spora zbieżność, mimo odmiennych punktów wyjścia ich filozofowania. Omówiono cztery składniki wiary religijnej wyróżnione przez Judyckiego (przekonania o istnieniu Boga, postawę moralną polegającą na pragnieniu dobra, zaufanie do Boga i świadomość obecności Boga), a następnie pokazano złożony charakter niewiary religijnej, którą może determinować brak przynajmniej jednego ze składników wiary.

W artykule analizowany jest problem stosowalności Kuhnowskiego pojęcia paradygmatu i jego rewolucyjnej zmiany do eksplikacji pojęcia nawrócenia religijnego. Dociekania najpierw dotyczą epistemologicznego spojrzenia na wiarę religijną w aspekcie jej uzasadnienia. Wskazano, że zarówno wiara, jak i teoria naukowa nie spełniają wymogów tak zwanej klasycznej definicji wiedzy. W drugiej części następuje charakterystyka wyróżnionych przez Stanisława Judyckiego zasadniczych składników wiary religijnej (przekonanie o istnieniu Boga o określonych cechach, postawa moralna pragnienia dobra i dążenia do dobra, zaufanie do Boga oraz świadomość obecności Boga). W trzeciej części pracy przypomniano pojęcie paradygmatu naukowego i rewolucji naukowej (pojęciowej), by na tym tle poddać analizie prace próbujące stosować te pojęcia z zakresu filozofii nauki w analizie nawrócenia religijnego. Wskazano, że przedstawione propozycje w niewielkim stopniu uchwytują specyfikę nawrócenia religijnego, chociaż pojęcie paradygmatu rzuca jakieś światło na złożoność i centralną pozycję nawrócenia w życiu człowieka.

The paper is devoted to an analysis of the concept of conversion in relation to the various concepts of faith distinguished by Robert Audi. The first part presents William James’ analysis of the concept of conversion, the biblical roots of the concept of conversion as epistrephō and metanoeō and analyses of conversion in the social sciences. The second part of the paper analyses the various notions of faith proposed in the works of Robert Audi. Finally, in the third part, I analyse how conversion can be understood in relation to the main of the concepts of faith identified by Audi; I also relate the concept of faith to the concept of scientific revolution characterised in Thomas Kuhn’s theory of the development of science.

In this paper I first present in a few sentences the main theses of Ajdukiewicz’s theory of questions, then I briefly express the main theses of Professor Jonkisz’s book and the indisputable advantages of this work. Then I put forward my objections to some theoretical solutions adopted by the Author, namely the assumption that datum questionis is sequence of components without any syntactic requirements, the assumption about the special character of the so called generalized negation and the assumption that no ontological assumptions are adopted in the work. The adoption of the language of set theory is already a privileging of a set theory ontology.

The paper presents Jerzy Łoś’s system of epistemic logic, which is the world’s first system of epistemic logic. We characterise this system and give an analysis of its theses in the light of the theory of rational behaviour. We notice that some theses are adequate to the characterization of the rational belief, but some of them are too much idealization of rational behaviour. Next, we check Nicolaus Rescher’s systems of assertion and relation between them and Łoś’s system. We also analyse so-called Carthesian system constructed by Witold Marciszewski, which is intended as improvement of Łoś’s system.

Artykuł jest poświęcony analizie pojęcia przekonania religijnego przeprowadzonej w świetle logiki. Porównane zostanie pojęcie przekonania religijnego z pojęciem przekonania naukowego, następnie analiza Bocheńskiego koncepcji racjonalności przekonań religijnych (i ich uprawomocnienia) oraz ujęcia Tomasza z Akwinu pojęcia wiary w świetle logiki współczesnej.

Artykul podejmuje zasygnalizowany w Ksiedze Rodzaju problem przejścia w argumentacji od stwierdzenia, ze wszystko poza jednym jest dozwolone, do konkluzji, ze nic nie jest dozwolone. Wyrazono przypuszczenie, ze rozumowanie biblijnego weza jest przykladem argumentacji nierzetelnej, pewną wersją argumentu pars pro toto (entymematu pozornego), czesto pojawiającą sie w roznego rodzaju argumentacjach.

DOI: http://doi.org/10.26333/sts.xxxii1.04 Arystoteles wyodrębnił w Organonie dwa rodzaje rozumowań: analityczne i dialektyczne. Badaniami rozumowań analitycznych, które podjął w Analitykach I i II, zasłużył sobie na miano ojca logiki formalnej. Według Chaima Perelmana, współczesnym logikom umknął z pola widzenia fakt, że rozważania Arystotelesa na temat rozumowań dialektycznych – podjęte w Topikach, Retoryce i O dowodach sofistycznych – czynią zeń także ojca teorii argumentacji. Niniejszy artykuł jest próbą odpowiedzi na tę diagnozę. Jego celem jest potwierdzenie tezy Perelmana o jednorodności Arystotelesowskiej koncepcji sylogizmu teoretycznego i praktycznego. W tym potwierdzeniu kluczową rolę odgrywa pojęcie entymematu. W artykule odpowiadamy na pytanie, jakie miejsce zajmuje ono w teorii retoryki Arystotelesa i porównujemy je z ogólnym pojęciem sylogizmu. Szkicujemy też strukturę argumentacji przez entymemat oraz przedstawiamy dwa typy entymematów omawiane przez Arystotelesa: pozorne i obalające.

Philosophy Written with a Small “ph” In this paper the author addresses the problem of how to apply the philosophical skills, such as dividing, defiing, and classifying, to the analysis of the language of some extralogical domains. It is indicated that Aristotle treated ontology as the basis of knowledge of reality and paved the way for logic and ontology being mutually connected. This model was adopted by J.M. Bochenski, a precursor of formal ontology. Nowadays, the so-called applied formal ontologies developed, the aim of which is to furnish us with a system of concepts used in the domains of extralogical knowledge. Keywords: formal applied ontology, philosophical analysis, application of philosophy.

Artykuł prezentuje i komentuje dyskusję pomiędzy J. F. Drewnowskim a S. Kamińskim, której przedmiotem było stosowanie logiki w filozofii, a ściślej w metafizyce ogólnej o orientacji arystotelesowsko-tomistycznej. Drewnowski prezentował w niej stanowisko reprezentatywne dla tzw. Koła Krakowskiego o możliwości stosowania narzędzi logiki formalnej w metafizyce, Kamiński takiej możliwości zaprzeczał. Spróbujemy wskazać pewne wnioski z tej dyskusji przydatne dla dzisiejszego rozumienia stosowania (stosowalności) logiki w filozofii. W końcowej partii podjęta jest próba znalezienia przyczyn stanowiska Kamińskiego, które jest reprezentatywne dla przedstawicieli tzw. lubelskiej szkoły filozoficznej.

In this article, it was first presented Moore’s paradox per se and after the author focused on the logical perspective—at first he analyzed these considerations in the field of so-called standard epistemic logic and after on the formal theory of belief change.

The issue of the justification of the laws of logic has been under discussion since the end of the nineteenth century. However, in many works devoted to this problem Ajdukiewicz’s achievements are left unmentioned. It can be shown that in certain periods of the development of his views, he tried to present various attempts at solving the problem of the justification of the laws of logic.

The article reviews the book Osoba—fikcja czy rzeczywistość? Tożsamość i jedność ja w świetle badań neurologicznych [Persons: Fiction or Reality? The Identity and Unity of the “Self” in the Light of Neurological Research] 2nd ed., by Józef Bremer.

The article reviews the book of Jason Stanley, Know How. Oxford: Oxford University Press, 2011.