Praćenje prisutnosti vektora zaraznih bolesti od ključne je važnosti za očuvanje javnog zdravlja te dodatno naglašava potrebu za interdisciplinarnim pristupom u okviru koncepta „Jedno zdravlje” (engl. One Health). Ovaj rad temelji se na terenskom istraživanju krpelja kao vektora zoonotskih patogena te analizi pojavnosti krpeljima prenosivih bolesti na području Istarske županije. Podaci Hrvatskog zavoda za javno zdravstvo za razdoblje od 2016. do 2023. godine ukazuju na ukupno 126 prijavljenih slučajeva zoonotskih bolesti, od čega 114 (93,4 %) slučaja lajmske borelioze, dva slučaja Q-groznice te po jedan slučaj rikecioze i hemoragijske vrućice s bubrežnim sindromom. Osam prijavljenih slučajeva zoonoza bilo je evidentirano kod nerezidenata Istarske županije. U okviru istraživanja provedeno je sustavno uzorkovanje tvrdih krpelja (Acari; Ixodidae) u razdoblju od 2020. do 2023. godine metodom krpeljne zatege i prikupljanjem s domaćina, pri čemu je prikupljeno ukupno 2349 jedinki koje pripadaju 12 različitih vrsta iz rodova Ixodes, Dermacentor, Hyalomma, Haemaphisalis i Rhipicephalus<7i> te jedan meki krpelj iz roda Argas . Dominantna vrsta bila je obični ili šumski krpelj ( Ixodes ricinus L.) (70,84 %), poznat vektor bakterija Borrelia burgdorferi sensu lato (uzročnik lajmske borelioze) i Coxiella burnetii (uzročnik Q-groznice). Rezultati ukazuju na izraženu prisutnost i raširenost vektora odgovornog za prijenos lajmske borelioze, koja je potvrđena kao najzastupljenija zoonoza u regiji. Dobiveni podaci potvrđuju potrebu za kontinuiranim entomološkim nadzorom i epidemiološkim praćenjem vektorski prenosivih bolesti u svrhu bolje procjene rizika i donošenja javnozdravstvenih mjera.
Introduction: Differences in sickness absence and productivity loss at work between men and women are recognized but need to be better understood. Materials and methods: In a cross-sectional study, 10,407 employees from 37 companies in the Netherlands participated in a Web-based health risk assessment, between 2010 and 2014. Self-reported short-term (<9 days) and long-term (10 or more days) sickness absences during the preceding 12 months were assessed. The questionnaire also asked about productivity loss at work, physical and psychosocial work-related factors, and health problems. Log-linear models were used to estimate prevalence ratios (PR), with 95% confidence intervals (CI). Results: Women, more often than men, experienced short-term and long-term sickness absence (PR 1.06, 95% CI 1.01 - 1.11, and PR 1.33, 95% CI 1.21 - 1.46, respectively) but were less likely to have productivity loss at work (more than 30%), (PR 0.90, 95% CI 0.81 - 0.99). In short-term sickness absence, gender differences were reduced by 20%, after controlling for psychosocial work-related factors, and by 60%, after controlling for health problems, separately. None of the factors mentioned above could explain a large productivity loss at work among men. Conclusions: Higher prevalence of sickness absence among women can partly be explained by psychosocial work-related factors and health problems. Further studies are needed to explore large productivity loss at work among men.
Hronična depresija predstavlja psihoterapijski izazov koji zahteva poseban pristup u poređenju sa akutnom depresijom. Psihoterapijski proces koji se zasniva na kognitivno-bihejvioralnoj terapiji mora da uzme u obzir niz specifičnosti ovog stanja, uključujući: (1) izazove u izgradnji terapijskog saveza; (2) izbegavanje kao dominantni mehanizam održavanja; (3) sržna uverenja o samoj depresiji. Izgradnja terapijskog saveza je često komplikovana dugogodišnjom demoralizacijom pacijenta, koja zahteva poseban senzibilitet i strpljenje terapeuta. Vodeći kognitivni model hronične depresije označava izbegavanje kao jedan od ključnih mehanizama održavanja poremećaja. Izbegavanje se može konceptualizovati u vidu bihejvioralnog, kognitivnog i emocionalnog. Bihejvioralno izbegavanje se manifestuje kao sklonost ka izbegavanju, ili uzdržavanje od suočavanja sa situacijama ili stimulusima iz sredine koji izazivaju nelagodnost. Kognitivno izbegavanje podrazumeva strategije za izbegavanje uznemirujućih misli ili sećanja i može se manifestovati kroz poricanje, preterano uopštavanje, minimiziranje i rumniacije. Emocionalno izbegavanje čini supresija neprijatnih emocionalnih stanja, što često dovodi do sveopšte emocionalne utrnulosti. Mehanizmi izbegavanja su usko isprepletani sa verovanjem osobe o sopstvenoj depresiji. Percepcija postojanja depresije kao znaka lične slabosti ili "biološkog" problema onemogućava povezivanje situacionog konteksta sa simptomima, pojačavajući doživljaj bespomoćnosti. Sveobuhvatni pristup terapiji hronične depresije podrazumeva neophodnost prepoznavanja i adresiranja ovih izazova.
