منشا رقم انصار لاین Yea168.4/Yea605.5//Yea206-4A-3 میباشد که در سال 74-1373 در قالب آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی بینالمللی 5th IWPBYT)) در ایستگاه تحقیقاتی دیم مراغه مورد بررسی اولیه و سپس در سالهای بعد در آزمایشات مقایسه عملکرد مقدماتی، پیشرفته و سازگاری مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج آزمایشهای سازگاری و پایداری، رقم انصار با میانگین عملکرد دانه 3025 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد را در مقایسه با شاهد سهند (2970 کیلوگرم در هکتار) داشت و جزو ژنوتیپهایی با پایداری خوب بود. بررسی انصار طی سه سال 92-1389 در ایستگاههای سردسیر مراغه، قاملو، زنجان و اردبیل نشان داد این رقم نسبت به ارقام سهند و آبیدر از زودرسی نسبی (2-1 روز)، پابلندی (4-6 سانتیمتر) و وزن هزار دانه بیشتری (2-1 گرم) برخوردار بود. میانیگن عملکرد رقم انصار، سهند و رقم محلی به ترتیب 2959، 2767 و 2172 کیلوگرم در هکتار بود که رقم جدید 7 درصد از شاهد سهند برتر بود. در مزارع زارعین (آنفارم)، رقم انصار 34 درصد در منطقه میانه، 12 درصد در اشنویه، و 11 درصد در پیرانشهر افزایش عملکرد نسبت به شاهد آبیدر داشت. رقم انصار متحمل به تنشهای سرما و خشکی، تیپ رشد بینابین، مقاومت به ریزش، دو ردیفه و با ارتفاع بوته 73 سانتیمتر میباشد. در نهایت میتوان گفت جو انصار به دلیل داشتن میانگین عملکرد بالا (2959 کیلوگرم در هکتار)، کیفیت خوب، تحمل به تنشهای سرما، خشکی و گرمای آخر فصل، نیمهمقاوم به سفیدک سطحی، اسکالد و زنگ، مقاوم به لکهنواری، مقاوم به ورس و سایر ویژگیهای مناسب زراعی، رقمی مناسب برای کاشت در شرایط دیم مناطق سرد کشور میباشد. از اینرو توصیه میگردد با توسعه کشت و جایگزینی رقم انصار با رقم سهند و مخصوصا ارقام جو محلی به افزایش تولید دیمزارها کمک اساسی نمود تا شاهد بهبود معیشت کشاورزان دیمکار جو مناطق سرد باشیم.
کمبود آب یکی از مهمترین عوامل محدودکننده تولید گندم است. به منظور گزینش و معرفی رقم مناسب برای افزایش بهرهوری از آب، این رقم جدید در سال زراعی 1376-1375 در قالب خزانه بینالمللی گندمهای زمستانه و بینابین ترکیه- سیمیت- ایکاردا (Wheat Observation Nursery- Semi Arid= WON-SA) به مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم ارسال و در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه مورد مطالعه قرار گرفت و به دلیل دارا بودن ویژگیهای مناسب زراعی انتخاب شد. نتایج حاصل از اجرای پروژههای آبیاری تکمیلی در ایستگاههای تحقیقاتی مراغه و اردبیل نشان داد که طی 10 سال گذشته میانگین عملکرد دانه تک-آب (Manning/Sdv1//Dogu88 0YC-0YC-0YC-12YC-0YC)، آذر2 و الوند با یک بار آبیاری در زمان کشت به ترتیب 3636، 2785 و 2556 کیلوگرم در هکتار و با دو بار آبیاری (زمان کشت + مرحله آبستنی) میانگین عملکرد دانه رقم تک- آب و آذر2 به ترتیب 4737 و 4346 کیلوگرم در هکتار بود. بررسی پایداری عملکرد دانه بر اساس برخی شاخصها نشاندهنده پایداری عملکرد این رقم است. رقم جدید نسبت به بیماری زنگ زرد، قهوهای و سیاهکها واکنش نیمه حساس- نیمه مقاوم داشت. در سال زراعی 1390-1389 رقم تک- آب در استانهای کردستان و آذربایجانغربی به ترتیب در سطح سه و هشت هکتار (با سه بار آبیاری) کشت گردید و میانگین عملکرد دانه آن به ترتیب 5133 و 6470 کیلوگرم در هکتار بود. رقم جدید دارای تیپ رشد زمستانه، دانه قرمزسخت، مقاوم به سرما، مقاوم به ورس و نیمهحساس به ریزش دانه، با میانگین ارتفاع بوته 80 سانتیمتر، میانگین وزن هزار دانه 36 گرم و متحمل به تنش خشکی بود. رقم تک- آب از کیفیت نانوایی بسیار خوبی برخوردار است. در مجموع به دلیل دارا بودن پتانسیل عملکرد بالا، کیفیت دانه خیلی خوب، مقاومت به سرما، نیمه مقاوم به زنگ زرد و سایر ویژگیهای مناسب زراعی دیگر، برای کاشت در شرایط آبیاری تکمیلی در مناطق سرد انتخاب و به نام تک- آب نامگذاری و آزادسازی شد
به منظور بررسی سازگاری و پایداری عملکرد ارقام و لاینهای گندم نان در مناطق سردسیر و معتدل دیم کشور، تعداد 16 رقم و لاین در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار در هشت ایستگاه تحقیقاتی سردسیر دیم(مراغه، زنجان، ارومیه، کردستان، ایلام، سرارود، اردبیل و شیروان) در سالهای 1377تا1380 مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصل نشان داد که ژنوتیپها از نظر عملکرد دانه در سالها و مکانهای مختلف اختلاف معنیداری دارند. براساس نتایج آزمون یکنواختی واریانس اشتباهات آزمایشی، تجزیه واریانس مرکب ژنوتیپها در سالها و مکانهای مختلف انجام و نتایج به دست آمده نشان داد که اثر متقابل ژنوتیپ×سال×مکان در سطح یک درصد معنیدار است. بین ژنوتیپها از نظر عملکرد دانه اختلاف معنیدار وجود داشت و لاینهای شماره 4(آذر2)،وشماره10،(sbn/1-64-199)، به ترتیب با 1635 و 1597 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را تولید نمودند. میانگین عملکرد دانه رقم شاهد(سرداری)1485 کیلوگرم در هکتار بود. در این بررسی با توجه به معنیدار بودن اثر متقابل ژنوتیپ در محیط از تجزیه پایداری برای تشخیص لاینهای پایدار استفاده گردید. براساس نتایج تجزیه پایداری عملکرد دانه ژنوتیپها بر پایه روشهای ضریب تغییرات محیطی (%.c.v)، واریانس درون مکانی(پارامتر تیپ چهار) و روش غیر پارامتری رتبه (Rank)،لاینهای شماره 4 (رقم آذر 2)، 16 (شاهد سرداری)، و 10 جزء لاینهای پایدار تشخیص داده شدند. لاین شماره 10 (199-64-sbn/1) به علت دارا بودن عملکرد دانه بالا، پایداری محصول و همچنین داشتن مقاومت به بیماری زنگ زرد به عنوان ژنوتیپ جدید برای نامگذاری و معرفی جهت کاشت در مناطق سردسیر و معتدل دیم کشور انتخاب گردید.