در این پژوهش تاثیر تاریخ کاشت لوبیا چیتی (رقم محلی خمین) در کنترل دو گونه آفت مهم لوبیا شامل زنجرک سبز معمولیEmpoasca decipiens Paoli (Hemiptera: Cicadellidae) و تریپس پیاز Thrips tabaci Lindeman (Thysanoptera: Thripidae) و شاخصهای عملکردی محصول آن در مزرعه آزمایشی طی دو سال زراعی بررسی شد. آزمایشها با آرایش کرتهای خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با دو عامل سمپاشی آفت (در دو سطح سمپاشی و عدم سمپاشی) و تاریخ کاشت (در سه سطح زمانی اواخر اردیبهشت، اواسط خرداد و اواخر خرداد) با چهار تکرار انجام شد. صفات مورد ارزیابی شامل تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن دانه در بوته، وزن صد دانه، عملکرد دانه و شاخص خسارت بود. نتایج نشان داد که در هر دو سال زراعی، عامل سمپاشی آفت روی شاخصهای عملکردی محصول، به جز وزن صد دانه در سال اول تاثیر معنیدار نداشت. در سال زراعی دوم سمپاشی علیه آفات، شاخص خسارت را به طور معنیداری کاهش داد. همچنین، نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تاریخ کاشت روی صفات تعداد بذر در واحد بوته، وزن بذر در واحد بوته، وزن صد دانه، عملکرد دانه و شاخص خسارت تاثیر معنیداری داشت. بیشترین عملکرد دانه، کمترین شاخص خسارت و پایینترین تراکم جمعیت T. tabaciو E. decipiens در زمان کشت اواخر خرداد مشاهده شد.
شبدر ایرانی یکی از علوفه های بومی ایران است که تاکنون هیچ رقم زراعی برای آن معرفی نشده است. تحقیق در زمینه معرفی اولین رقم شبدر ایرانی به روش لاین خالص از سال 1379 با جمع آوری ،کاشت و انتخاب تک بوته از میان 14 توده بومی چند چین کشور آغاز شد. در سال 1384 کشت تک بوته های برتر در ردیف در مقایسه با توده بومی هفت چین بروجرد انجام و لاین های برتر طی سالهای 88-1385 در قالب طرح مقایسه عملکرد مقدماتی و نیمه نهایی مورد بررسی قرار گرفتند. در سال زراعی 90-1389 با انجام آزمون ارزش زراعی تعداد 14 لاین برتر انتخاب و همراه با شاهد توده بومی هفت چین بروجرد در یک طرح سازگاری در سه منطقه بروجرد، کرج و کرمانشاه مورد مقایسه قرار گرفتند. در سال های زراعی 92- 1391 و 93- 1392 واکنش ژنوتیپ های شبدر ایرانی انتخابی نسبت به زنگ شبدر در دو آزمایش در کرج و بروجرد طی دو سال تحت شرایط آلودگی طبیعی در شرایط مزرعه مورد ارزیابی و نهایتا دو لاین برتر BPC/Borujerd/81-13 و BPC/Borujerd/81-4 انتخاب شدند. در سال زراعی 95-1394 آزمایش تحقیقی–ترویجی مقایسه عملکرد علوفه دو لاین امید بخش شبدر ایرانی در مقایسه با توده محلی در شهرهای بروجرد (دشت سیلاخور) و دشت الشتر به عنوان دو قطب اصلی کشت شبدر استان لرستان اجرا گردید. نتایج نشان داد که لاین BPC/Borujerd/81-13 با میانگین عملکرد علوفه تر و خشک 72/99 و 11/08 تن در هکتار به ترتیب با 23/65 و 21/79 درصد افزایش نسبت به توده بومی هفت چین بروجرد برتر بود. این لاین بالاترین پایداری در بین کل لاین ها را داشته و با وجود یک چین کمتر نسبت به توده بومی عملکرد بالاتری داشت و با نام عطار به عنوان رقم جدید شبدر ایرانی معرفی گردید.
گندم رقم رخشان سال زراعی 88-1387 بصورت لاین خالص با شجره SHARP/3/PRL/SARA//TSI/VEE#5/5/VEE/LIRA//BOW/3/BCN/4/KAUZ در قالب آزمایش بینالمللی 41thIBWSNاز مرکز بینالمللی تحقیقات ذرت و گندم(CIMMYT) وارد شد و بررسی اولیه درکرج، کرمانشاه و زرقان به طور میانگین 9019 کیلوگرم هکتار عملکرد دانه مقایسه با 9069 کیلوگرم هکتار ارقام شاهد (پیشتاز، شیراز، مرودشت و بهار) داشت. سال زراعی 89- 1388در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی اقلیم معتدل کرج، زرقان فارس، نیشابور، اصفهان و اسلامآباد غرب با میانگین عملکرد 8710 کیلوگرم هکتار مقابل 7910 کیلوگرم هکتار ارقام شاهد (پارسی، سیوند، بهار و پیشتاز) انتخاب شد. سال زراعی 90-1389 آزمایش مقایسه عملکرد پیشرفته همان پنج منطقه پتانسیل عملکرد دانه بیشتر از 7 تن هکتار، مقاومت به بیماریها و کیفیت نانوایی خوب برای آن ثبت شد. آزمایش سازگاری سالهای 92- 1390 میانگین عملکرد این رقم 7695 کیلوگرم هکتار مقابل 7582 کیلوگرم هکتار رقم پارسی و 7547 کیلوگرم هکتار رقم سیوند بود. مجموع آزمایشهای تحقیقی- تطبیقی و تحقیقی- ترویجی مزارع زارعین این رقم، میانگین عملکرد دانه 8233 کیلوگرم هکتار شرایط بهینه مقایسه با رقم پارسی با عملکرد دانه 7734 کیلوگرم هکتار برای همان شرایط نشان داد. آزمایشهای تحقیقی- ترویجی شرایط بهینه استان البرز و کرمانشاه به ترتیب پتانسیل 10116 و 11290 کیلوگرم هکتار برای این رقم ثبت شد. واکنش رقم رخشان نسبت به بیماریهای زنگ زرد و قهوهای شرایط آلودگی مصنوعی از 0 (مصون) تا 30MS بود. واکنش این رقم نسبت به زنگ سیاه نژاد Ug99 کنیا شرایط آلودگی شدید، 40MR بود. این رقم دارای کیفیت نانوایی خوب و نسبتا زودرس میباشد.
در این پژوهش سازگاری و پایداری عملکرد دانه 18 لاین امید بخش گندم نان به همراه ارقام شاهد پارسی و بهاران در هشت ایستگاه تحقیقاتی کرج،کرمانشاه، زرقان، بروجرد و مشهد (آبیاری بهینه)، نیشابور، اصفهان و ورامین (قطع آبیاری از مرحله سنبله دهی) در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار به مدت دو سال زراعی (1396- 1394) ارزیابی شد. تجزیه واریانس مرکب داده های عملکرد دانه نشان داد که اثر متقابل ژنوتیپ × سال × مکان و سال × مکان معنی دار شدند. با توجه به معنی دار شدن این آثار متقابل، برای تعیین پایداری عملکرد دانه ژنوتیپها و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط از معیار پایداری غیر پارامتری رتبه بندی و روش چند متغیره اثر اصلی جمع پذیر و ضرب پذیر (AMMI) استفاده شد. مقایسه میانگین عملکرد دانه ژنوتیپها نشان داد که لاینهای شماره 16 ،12 ،10 و 15 به ترتیب از بالاترین عملکرد دانه برخوردار بودند. تجزیه ناپارامتری رتبه نشان داد که ژنوتیپهای 4 ، 12، 14، 15 و 16 به ترتیب با کمترین رتبه، و انحراف معیار رتبه دارای پایدارترین عملکرد دانه بودند. با استفاده از نمودار بایپلات دو مولفه اصلی اول و دوم AMMI، ژنوتیپهای 2، 4، 13 و 14 به عنوان ژنوتیپ-های با عملکرد دانه پایدار شناخته شدند که دارای آماره ارزش پایداری AMMI (ASV) کمتری نیز بودند. با توجه به نتایج بدست آمده برای عملکرد دانه و سایر خصوصیات زراعی مطلوب ژنوتیپهای 14، 15 و 16 دارای پتانسیل عملکرد دانه بالا و پایداری عملکرد بودند و برای نامگذاری و آزاد سازی در منطقه معتدل کشور انتخاب شدند.