BackgroundDisaster coverage informs the public yet may expose victims at moments of extreme vulnerability. This study examined how televised rescue-moment broadcasting after the 6 February 2023 Turkey earthquake intersected with bioethical principles relevant to public health.MethodsUsing reflexive thematic analysis, we analyzed 60 rescue-moment videos from two national broadcasters (public and private). Focusing strictly on presented content, we coded ethically salient visuals and discourses (identity disclosure, medical interventions, and emotional framing) and developed themes through iterative reflection among researchers.ResultsTwo overarching categories characterized coverage: (1) normalized discursive presentation—open identity disclosure, emotional dramatization, and routinized live “rescue shows”; and (2) privacy-insensitive visual content—unblurred faces, filming of medical interventions, and overt displays of trauma amid crowd convergence.ConclusionsThese practices often conflicted with privacy, dignity, and non-maleficence, underscoring the need for trauma-informed disaster communication.LimitationsWe analyzed content only, not journalists intentions or newsroom processes.ImplicationsFindings inform ethical guidelines for disaster reporting and training programs integrating bioethics and journalism ethics.

This paper examines the challenges of qualitative research in medical contexts through our position as qualitative researchers, bioethicists, and ethics committee members in Turkey. We explore how biomedical paradigm dominance shapes qualitative research evaluation in medical settings, arguing that qualitative understanding is essential to medical knowledge production, not merely a methodological choice. Through experiential insights, we identify critical issues: insufficient methodological awareness among researchers, limited recognition of qualitative paradigms by ethics committees, and persistent epistemic injustice in evaluation processes, even within traditionally receptive fields. These challenges arise from deeper philosophical tensions rather than procedural difficulties. We propose reflexivity as both a methodological requirement and and ethical virtue to address qualitative research marginalization in medicine. Our analysis contributes to discussions about the relationship between ethics and science in qualitative research while offering practical insights for improving evaluation and support of qualitative methodologies in medical contexts.

IntroductionAssessing the knowledge, awareness, perspectives, and desires for active involvement among youth regarding the combating of addiction and related policies holds a significant position within addiction prevention and intervention efforts. This study aims to evaluate university students' awareness, thoughts, and recommendations concerning the combating of addiction and its associated policies.MethodsA qualitative research design was adopted for this study. The study group consisted of 119 undergraduate students enrolled at a university in Türkiye. Data were collected via an online survey form developed by the researchers, which enabled participants to provide their own written expressions. During the data analysis process, a descriptive thematic content analysis approach was employed, in alignment with the descriptive qualitative research design.ResultsOur results demonstrated that university students possess a multidimensional perspective on the combating of addiction. It was observed that students support not only macro-level structural interventions but also individual-centered strategies. The most frequently emphasized themes were “Prohibitions, Sanctions, and Monitoring Mechanisms” and “Education and Awareness-Oriented Approaches.” A significant finding of our study is that students' knowledge regarding existing policies is considerably insufficient.ConclusionOur study indicates that involving youth and university students in the process of combating and preventing addiction is crucial for ensuring that strategies achieve greater effectiveness.

This study examines the relationship between advertising expenditures and household indebtedness in Türkiye and evaluates this relationship from the perspectives of ethical marketing and moral economy. The study is based on a literature review and quantitative secondary data analysis. In this context, data for the 2000–2025 period on resident household final consumption expenditures, advertising expenditures, and the number of individuals with unpaid personal loans or credit card debt were analysed comparatively. The findings show that while the share of household final consumption expenditures in GDP has followed a long-term declining trend, advertising expenditures have increased significantly, especially in recent years. At the same time, the rise in card payment tendencies and in the number of individuals with unpaid debt indicates a stronger link between consumption behaviour and financial fragility. The study concludes that advertising should be considered not only as a demand-enhancing tool but also as a factor affecting consumption and borrowing behaviour. Therefore, marketing practices should be evaluated together with ethical responsibility, consumer welfare, and financial stability.

Objective: To analyze the historical congress experiences of Prof. Dr. Feridun Nafiz Uzluk as a medical student in 1923 and derive lessons for contemporary medical education. Methods: Descriptive qualitative analysis of Uzluk’s three articles about the Fifth Congress of the Society of Psychiatry and Neurology (Tababet-i Akliye ve Asabiye Cemiyeti) in 1923 published in “Babalık” newspaper. The articles were systematically analyzed using inductive categorization to examine his observations, scientific content approach, and public communication strategies. Results: Uzluk’s writings demonstrated active engagement beyond passive observation, functioning as a science communicator and public educator. His articles revealed emphasis on psychiatry’s humanistic dimensions, patient advocacy, mental hygiene concepts, and educational reform needs. He critically examined the tension between theoretical and practical medical training while advocating for individualized education approaches. Conclusion: This historical analysis reveals the transformative potential of early student engagement with scientific communities. Uzluk’s 1923 congress participation, and his founding in 1946 of the Institute of History of Medicine (Tıp Tarihi Enstitüsü) at Ankara University Faculty of Medicine, the forerunner of today’s Department of History of Medicine and Ethics, demonstrate the long-term impacts of such experiences, supporting current medical schools’ student research programs and congress participation initiatives.

Amaç: Bu araştırmada Müʾmin b. Muḳbil’in Ẕaḫīre-i Murādiyye adlı eserinde yer alan malihulya (melankoli) ve delilik çeşitlerine ilişkin bölümlerin incelenmesi ve tıp tarihi açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında Ẕaḫīre-i Murādiyye’nin İstanbul, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Antalya Tekelioğlu Koleksiyonu, No. 682’de bulunan nüshası incelenmiştir. Eserde yer alan māliḫūlyā ve farklı delilik çeşitlerine ilişkin bölümler incelenmiş ve literatür eşliğinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Müʾmin b. Muḳbil’in māliḫūlyā konusuna geniş sayılabilecek bir yer ayırdığı görülmektedir. Hastalığın farklı etiyolojik kökenleri de içeren geniş bir tanımlayıcı içerikle sunulduğu anlaşılmaktadır. Yazar hastalığı doğrudan beyinle ilişkilendirmektedir. Ancak bu ilişki farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Bu bağlamda ḫılṭlar ve farklı vücut bölgelerinin sorunlarının etkisine işaret edilmektedir. Kitapta delilik çeşitlerine ayrılan bölüm daha kısadır. Bu bölümde dört çeşit delilikten bahsedilmektedir. Bunlar mānyā, dāʾü’l-kelb, ṣubārā ve ḳuṭrub şeklinde adlandırılmakta ve kategorize edilmektedir. Bu klinik görünümlerin semptomatik olarak tanımlandığı ve dönemin paradigmasını yansıtacak biçimde ḫılṭlar ile ilişkilendirildiği görülmektedir. Ḳuṭrub gibi bazı delilik kategorilerinin māliḫūlyā ile de ilişkilendirilmiş olması dikkate değerdir. Sonuç: Müʾmin b. Muḳbil māliḫūlyā ve delilikleri klinik örnekler eşliğinde dönemin paradigması ile uyumlu sayılabilecek biçimde ele almıştır. Özellikle māliḫūlyā kategorisinin geniş sayılabilecek bir klinik spektruma karşılık geldiği görülmektedir. Bu açıdan psikiyatrik hastalıklar arasında bugün de var olan semptomatik geçişkenliklerinin ya da örtüşmelerinin o dönem için de mevcut olduğu söylenebilir.

Organize güç ilişkisine dayalı bir yapı içerisinde arkaplandaki kişinin tam sorumlu olan doğrudan failin işlediği suçtan dolayı dolaylı fail olarak cezalandırılması gerektiği görüşünün literatürde en yaygın gerekçesini oluşturan organizasyona egemenlik yoluyla fiili hâkimiyet teorisi ele alınıp, bu yaklaşımın neden hukuk felsefesi dayanağından yoksun olduğu ortaya konulmuştur. Alternatif bir fikir olarak söz konusu olaylarda dolaylı failliği gerekçelendirmek için haksızlık teorilerinden yardım alınabileceği ileri sürülmüştür. Faillik ve dolaylı faillik müesseselerini gerekçelendirirken fiili hâkimiyet teorisinden ayrışıp, haksızlık teorilerinden biri olarak literatürde kabul edilen ve haksızlığı özgür bireyler arası davranış normlarının ihlali sebebiyle hukuki ilişkilerin zarar görmesi üzerinden okuyan anlayışı kabul edecek olursak, organize yapılar üzerinde hâkimiyet yoluyla dolaylı faillik kurumunu sağlıklı bir şekilde gerekçelendirebiliriz.

Before the 19th century, the Sudan had a distinctive social system in which decentralized kingdoms held the political power. The article assumes that this intersocietal system entered a process of incorporation into the capitalist world-economy in the 19th century. Early modernization policies pursued in the Sudan during the Turco-Egyptian administration between 1821-1885 period, known as the Turkiyya. This rule shifted to the Anglo-Egyptian administration in 1899, after British forces defeating the short-lived Mahdist rule. Upon establishment of the new condominium government, the Sudan became a peripheral supplier of the expanding world economy. Throughout the peripheralization, the British gained control of raw materials such as gum arabic and cotton from the Nile valley, which were then transported to factories located in the mainland England. This article investigates economic incorporation process of the Sudan, specifically focusing on the Gezira Scheme, established with a colonial mentality, and mainly based on cotton production. The effect of this process was evident during the 1930s, when the country had been seriously impacted by the global economic crisis of 1929.

Berka bölgesi 1551 yılında Trablusgarp'ın Osmanlı Devleti hakimiyetine girmesinden yaklaşık bir asır sonra eyalette dayıların idareyi sürdürdüğü süreçte kontrol altına alınmıştır. Dayıların idaresinden sonra Kuloğullarından Karamanlı Ahmed Bey'in idareyi ele geçirdiği ve bir asrı geçecek Karamanlı idaresinde de Trablusgarp eyaletine bağlı olarak idari statüsü devam etmiştir. Karamanlı idaresinin iyice zayıflayıp Avrupalı devletler tarafından müdahale edilecek duruma gelmesi üzerine Osmanlı Devleti eyaletin yönetimini doğrudan İstanbul'a bağlamıştır. Bu süreçten sonra merkezden gönderilen valilerin önce eyalette asayiş temini ve sonrasında imar faaliyetlerine yöneldiği görülmektedir. Eyalet gelirlerinin neredeyse yarısını oluşturan Bingazi Sancağı için de idarenin el değiştirmesinin hemen ardından faaliyetlere girişilmiş olmakla birlikte en kapsamlı keşif ve fikirler Trablusgarp'ta Mehmed Ragıp Paşa'nın valiliği döneminde ortaya çıkmıştır. Paşanın emriyle oluşturulan rapor ve haritası Bingazi'nin Trablusgarp'ta İkinci Valiler döneminde Osmanlı Devleti tarafından hazırlanan ilk harita olmasının yanında bölgenin hakkında hükûmete ayrıntılı bilgi sunması açısından da ilk örnektir. Bu harita bölgenin önemli yerleşim yerlerini, göçebe halkın yaşadığı bölgelerini, zirai kabiliyete sahip alanlarını, ormanlarını ve akarsuları göstermektedir. Bu anlamda bu harita ve ekindeki rapor ilk anlamda bölgenin beşeri ve tabii coğrafyasını ele almaktadır. Bununla birlikte mevcut ekonomik potansiyel betimlenmektedir. Son olarak bölgede kalkınma hamleleri için uygun yerler ve noktalar tespitiyle bu kalkınmanın nasıl gerçekleşebileceği ile ilgili olarak öneriler sunulmaktadır.

Yetimler ve yetim mallarının gözetilip korunulması İslam'ın önem verdiği konulardan birisidir. Yetimler ve malları hakkında Kur'an-ı Kerim'de ve Hz. Muhammed (s.a.s.)'in sünnetinde pek çok emir ve yasak bulunmaktadır. Yetimlerin gözetilip onların iyi bir şekilde yetiştirilmesi istenmekte, onlara zulmeden ve mallarını kötüye kullananlar ise zemmedilmektedir. Kur'an-ı Kerim'in ve Hz. Peygamber'in bu direktifleri Müslümanların da bu konuya ihtimam göstermesini gerektirmiştir. Daha erken dönemlerden itibaren ister devlet adamları ister özel şahıslar tarafından yetimler ve onların mallarının korunması için çeşitli vakıflar tesis edilmeye başlanmıştır. Büyük bir coğrafyayı uzun bir süre hakimiyeti altında bulunduran Osmanlı Devleti'nde de benzer kurumların bulunduğu da görülmektedir. Özellikle 19. yüzyılda devlet otoritesinin merkezileşmesi neticesinde kurulan Emval-i Eytam İdaresi'yle yetimlerin mallarının devlet güvencesine alınmaya çalışıldığı ve burada bu malların yetimler lehine çalıştırıldığı görülmektedir. Pek çok görevli tarafından İslam Hukuku'nun cevaz verdiği işlemlerle çalıştırılan bu malların yetimlerin rüşd ispatı sonrası kendilerine verilmesi yoluyla kötü niyetli şahıslar tarafından istismar edilmesinin önüne geçilmesi istenmiştir.

Afrika ülkelerinin 1980’li yıllarda atık yığını haline gelmesiyle tehlikeli atıklar, uluslararası kamuoyu gündeminin bir parçası olmaya başlamıştır. Birleşmiş Milletler (BM) tehlikeli atıkların taşınmasını gündemine almış, OECD ülkeleri birtakım düzenlemeler yapmış ve nihayet 1989 yılında konuyla ilgili Basel’de bir uluslararası konferans yapılmıştır. Bu çalışmada, tehlikeli atıklar sorununun doğasına odaklanılarak, devletlerin neden uluslararası iş birliğine yöneldiği sorusu ele alınmaktadır. Bu bağlamda, devletlerin ilgili çevresel sorunu yöneten Basel rejimine uyum sağlama süreçleri incelenmektedir. Çalışmanın argümanı, devletler belli sorun alanlarına yönelik yaptıkları müzakerelerde uluslararası hukuka dayanan, uluslararası olarak kabul görmüş kurallar, normlar, prensipler ve mekanizmalar oluşturarak ve karşılıklı bağımlı çıkarları gözeterek problemleri bertaraf etmektedir. Bu argümanın açıklanmasında kullanılacak olan rejim teorileri ve liberal kurumsalcılık yaklaşımı çalışmanın giriş bölümünden sonra yer almaktadır. İzleyen bölümde, Basel çevre rejiminin gelişimi sözleşme-protokol yöntemiyle incelenmektedir. Son bölümde, tehlikeli atıklar sorununa maruz kalan devletlerden olan Türkiye’nin mevzuatını ve uygulamalarını nasıl düzenlediği ele alınmaktadır. Argümanı test eden vaka olarak Türkiye’nin tehlikeli atık çevre sorunuyla ilgili uluslararası iş birliğine yönelmesi, mevzuatını Basel rejimiyle uyumlaştırması incelenmektedir. Özellikle Avrupa Birliği (AB) üyeliği sürecinde çevre fasıllarının açılmasıyla Türkiye’nin ilgili mevzuatını uyarlaması, izleme, depolama, geri dönüşüm ve bertaraf kapasitesini artırması dikkat çekmektedir. Türkiye’nin çevre politikaları ve özellikle Basel çevre rejimine uyumu, tehlikeli atık yönetiminin kurumsallaşması ve AB’yle uyumlaştırması; Kalkınma Planları, Avrupa Komisyonu İlerleme Raporları, Resmî Gazetede yayımlanan mevzuat, ilgili Bakanlık resmi internet sayfaları, raporları ve eylem planları evraklarıyla incelenmektedir.